Ovt

(02:34) 28 februari begon de aanval van de VS en Israël op Iran. Zal het de Iraniërs dichter bij democratie en vrijheid brengen? Bij OVT zijn journalist Yaghoub Sharhanien en arabist Leo Kwarten.  (21:21) Herculine Barbin schreef vlak voor haar dood in 1868 haar ervaringen op als intersekse persoon: mensen die zijn geboren met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken. Deze memoire is het oudst bekende West-Europese ervaringsverhaal van een intersekse persoon. Voor Marleen Hendrickx de aanleiding voor het maken van de voorstelling enfin, Barbin.  (32:32) Het recht van de sterkste #6: Amerikanist Albertine Bloemendal over Henry Kissinger, hét gezicht van de Amerikaanse buitenlandpolitiek.   (46:35) Ann Lee kwam in 1776 in Amerika aan. Samen met haar volgelingen, de ‘Shakers’, geloofde ze dat ze de tweede Christus op aarde was. Met deze 'Shakers' hield ze al in de 18e eeuw een verrassend progressief wereldbeeld aan, zo is te zien in de nieuwe film The Testament of Ann Lee. Amerikaanse onderzoeker M

(01:32) De VS heeft onder Trump een oud doel weer opgepakt: Cuba afknijpen, totdat het communistische regime valt. En nu, doordat Venezuela geen olie meer levert, is de druk op Cuba extreem hoog. Edwin Koopman, Latijns-Amerikakenner en journalist bij Bureau Buitenland, vertelt meer  (11:26) Napoleon veroverde Europa met kanonnen. Madame Germaine de Staël bestookte het met ideeën, en dat maakte haar gevaarlijker dan een leger. Wie was deze vrouw, die zo gevaarlijk werd gevonden door de machtigste man op aarde? Margot Dijkgraaf is te gast met haar nieuwe boek   (25:50) Hij staat te boek als zeeheld, admiraal en - niet onomstreden- nationaal icoon: Michiel de Ruyter. Zijn huis in Vlissingen wordt nu op internet te koop aangeboden. Gepensioneerd archivaris Ad Tramper bezocht de woning en vertelt meer.   (29:57) In Marokko werd hij gezien als culturele grootheid, maar in Nederland is hij vrijwel onbekend gebleven. De Oost-Groningse kunstverzamelaar Bert Flint (1931-2022) vertrok in de jaren ‘50 naar Marrakech.

(02:00) De in 2024 overleden Russische oppositieleider Aleksej Navalny werd vergiftigd in zijn cel. Dat maakte de Britse overheid gisteren bekend na uitvoerig onderzoek, onder meer in samenwerking met Nederland. Hoe past dit onderzoek in de lange traditie van vergiftigingen in Rusland? Te gast is Ben de Jong, expert op het gebied van Russische Inlichtingendiensten.    (16:10) Anglist Kristine Johanson over de nieuwe verfilming van ‘Wuthering Heights’.  (26:18) Trump dreigt met het herstarten van kernproeven, en sinds vorige week is het Amerikaans-Russische kernwapenverdrag START 2 verlopen. Gaan we terug naar de piek van 1986, met meer dan 70.000 kernkoppen wereldwijd? Te gast is hoogleraar internationale betrekkingen Michal Onderco.  (37:11) Nadia Bouras bespreekt deze week twee boeken en een film:  ‘Mother Mary comes to me’ - Arundhati Roy (vert. Lucie van Rooijen en Inger Limburg)  ‘De donkere kamer (Een geschiedenis van migraine)’ - Celia Svedhem (vert. Hans Kloos)  ‘Lions By The River Tigris’ (film) -

(01:23) Er zijn in het nieuwe coalitieakkoord grootse plannen aangekondigd om de wooncrisis tegen te gaan. Wat kunnen we leren van hoe er eerder in Nederland groots werd gedacht over wonen? Historicus Wouter Beekers schreef het boek Wonen, wonen, wonen – de geschiedenis van volkshuisvesting in Nederland en is te gast.  (16:10) Duizenden Nederlandse kinderen dragen geen bril, terwijl ze die wel nodig hebben. Moeten we terug naar de ziekenfondsbril? Te gast zijn Hans Spekman, voorzitter van het Jeugdeducatiefonds en Lex Uilenbroek, 5e generatie opticien in de oudste brillenwinkel van Nederland.  (27:16) Het recht van de sterkste #3: filosoof Tinneke Beeckman over Niccolò Machiavelli, politiek machtsdenker. (38:57) Sanne Frequin bespreekt deze twee boeken en een tentoonstelling:  - Het eeuwige leven - Tiina Raevaara (vert. Sophie Kuiper)  - Halewijn - Else Boer  - Metamorfosen - Tentoonstelling in het Rijksmuseum  (52:06) Conservator Wonu Veys en cultuurhistoricus Nancy Jouwe over de nieuwe tentoonstelling ‘

(01:42) Minneapolis is al weken in het nieuws vanwege de weken durende aanwezigheid van federale grenswachten en immigratie-agenten in de stad. Over de onrust in de VS en de geschiedenis van ICE gaan we in gesprek met amerikanist Casper Thomas.  (16:01) Het recht van de sterkste #2: ideeënhistoricus Arthur Weststeijn over Hugo de Groot, de oervader van het internationaal recht.  (28:18) Op het International Film Festival Rotterdam draait de nieuwe verfilming van L’étranger, de klassieker van Albert Camus. Schrijver en Camus-fanaat Abdelkader Benali bekeek de film voor ons en is te gast. (39:47) Het Indo-bord is een bordspel dat over de cultuur en geschiedenis van het Indo-zijn vertelt. Fotograaf en maker van het bordspel Joyce de Vries is te gast. (50:05) Historicus en journalist Daniela Hooghiemstra volgt in haar nieuwe boek ‘De rode en de zwarte jonker’ het verhaal van de twee broers Van der Goes van Naters en is te gast. (01:02:44) OVT Doc: De duiven   Het was ‘een kleine wereld in een grote’: het nie

(01:46) Artsen zonder Grenzen moet, op last van Israël, 1 maart vertrekken uit Gaza. Bij ons is Akke Boere, operationeel directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland.   (12:35) De Staatsloterij is dit jaar 300 geworden. Cultuurhistoricus Jeroen Salman en kenner van vroegmoderne loterijen is bij ons te gast.  (23:03) In deze onzekere tijden waarin dankzij Donald Trump het recht van de sterkste weer lijkt te gelden moeten wij, Europeanen, ons verhouden tot deze nieuwe realiteit. Daarom gaat OVT in deze serie op zoek naar de soms harde en ongemakkelijke lessen uit de geschiedenis van ons continent. Van de Atheense veldheren bij Thucydides tot de vorsten van Machiavelli, van keizerrijken tot moderne grootmachten; steeds keert dezelfde vraag terug. Wie bepaalt de regels, en wat blijft er over van recht en moraal als de macht het laatste woord heeft?  Hoogleraar militaire ethiek en leiderschap verbonden aan de Radboud Universiteit en de Nederlandse Defensie Academie Lonneke Peperkamp trapt de serie af.  (39:10

(01:44) In Iran vinden nu al weken hevige protesten plaats. Het regime van ayatollah Ali Khamenei reageert met dodelijk geweld op ongekende schaal. Te gast zijn historicus en Iran-deskundige Peyman Jafari, hoogleraar Diversiteit & Integratie Halleh Gorashi die zelf deelnam aan de Iraanse Revolutie, en Melody Deldjou Fard, betrokken bij de huidige protesten in Iran en gemeenteraadslid van GroenLinks.  (32:33) Hoe blijft Dolly Parton, de Queen of Country, in een verdeelde wereld en het hevig gepolariseerde Amerika buiten de politiek? Religiewetenschapper en Dolly Parton-fan Rachèl Blokhuis-Koopman vertelt.  (40:46) De poging van Trump om Groenland te ‘kopen’, is niet de eerste keer dat de VS het arctische land in handen proberen te krijgen. Lijken de overwegingen uit het verleden op die van nu? Te gast is amerikanist Manon Portos Minetti.  (51:18) Tom Hofland en Pascal van Hulst schreven het boek ‘Spookologie. Een veldgids geschreven voor spoken en geesten in de Lage Landen’. Tom Hofland is te gast. (59:35)

(01:40) Amerika spreekt openlijk over de annexatie van Groenland. Wat gebeurt er als de aanval op een bondgenootschap niet van buiten komt, maar van binnenuit? Historicus Laurien Crump, gespecialiseerd in de NAVO en pan-Europese betrekkingen is te gast.  (18:15) Anglist Kristine Johanson keek de nieuwe film Hamnet voor ons en is te gast.  (29:12) Fresco Sam-Sin bespreekt een boek en een museum:  China en Rusland. Vier eeuwen gedeelde geschiedenis - Martin Wagner en Sören Urbansky (vert. Michel Bolwerk en Carolien Ruijssenaars) Het Missiemuseum in Steyl  (41:32) Op 11 januari 1466 kijken een Boheemse baron en zijn gevolg naar de eerst gedocumenteerde schaatswedstrijd uit de geschiedenis. Mediëvist Mario Damen vertelt.  (53:30) De VS zal “voor onbepaalde tijd” de olie-export van Venezuela controleren. Op Curaçao, ongeveer 70 kilometer verderop, wordt gevreesd voor de onrust. Maar vergeten wordt dat juist Nederland een van olie doordrenkte historische band met Venezuela heeft. Historicus Thomas van Gaalen is

Metropolis: een dystopische blik op 2026 en De gasvlam als thuisgevoel    (01:36) Wil Trump in Venezuela doen wat de VS in 1989 in Panama deden, toen de strijd tegen drugs werd gebruikt om de toenmalige president van Panama af te zetten? Te gast is Edwin Koopman, Latijns-Amerika journalist en VPRO-collega (Bureau Buitenland).  (20:14) De film Metropolis uit 1927, over een futuristische stad waarin een hevige klassenstrijd wordt gevoerd. En regisseur Fritz Lang liet de film afspelen in het jaar 2026. Wat voor beeld wordt er van ons heden geschetst? Te gast is mediawetenschapper Dan Hassler-Forest.  (42:55) Het thuisgevoel is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt. Dat gevoel is ook gemaakt, bijvoorbeeld met de gasvlam en het koken daarop. Religiewetenschapper en etnoloog Ernst van den Hemel schreef voor de bundel ‘Venster op thuis’ de bijdrage ‘De gasvlam als thuisgevoel’ en is te gast.  (52:25) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Fre

(01:02) OVT doet natuurlijk niet anders dan terugkijken op wat er is gebeurd, maar in de laatste uitzending van het jaar doen we dat traditiegetrouw door aandacht te besteden aan bijzondere mensen die ons het afgelopen jaar ontvallen zijn. Met onze recensenten Wim Berkelaar, Fresco Sam-Sin en Bart Funnekotter. Zij bespreken:  Jane Goodall  Alice Wong  Ronald Venetiaan  Robert Jay Lifton  Lili Veenman  Anthony Grey Margot Friedländer Ozzy Osbourne Peter Arnett   (49:00) Deze week is de column van Sana Valiulina.    (55:45) Al jaren verslindt journalist Erik van den Berg dagboek na dagboek voor zijn rubriek in de Volkskrant. Elke doordeweekse dag is er weer een historisch dagboekfragment met de datum van die dag. In een krant vol actualiteit geeft zijn rubriek de lezer een inkijk in het verleden.    (1:09:21) Op een dag hoorde Olga Majeau over een sprookjesachtig kasteel dat had toebehoord aan haar Hongaarse voorouders. Een kasteel boven op een berg, met twee torens en een toegangspoort. En in dat kasteel bevo

(01:15) In vier jaar is het personeelsbestand van Defensie met bijna 20 procent gegroeid. Vooral het aantal reservisten zit in de lift. Hoe verhouden de huidige reservisten zich tot hun historische voorgangers? Te gast is Tijmen Dokter, militair historicus en zelf reservist.  (13:57) Het is misschien wel de bekendste gierigaard uit de literatuurgeschiedenis: de rijke Ebenezer Scrooge uit A Christmas Carol van Dickens, voor het eerst verschenen op 19 december 1843. Te gast is Daný van Dam, universitair docent Engelse literatuur aan de universiteit Leiden.  (24:02) Deze week is de column van Micha Wertheim.  (28:00) Zuidoost-Europa correspondent Frank Elbers over zijn nieuwe boek ‘Proletariaat aan de bal. Voetbal Achter het voormalige IJzeren Gordijn’.  (41:22) Nadia Bouras recenseert twee boeken en tentoonstelling:  ‘Perfecte slachtoffers’ - Mohammed el-Kurd (vert. Hanna Vandercammen)  ‘Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld’ - Roel Meijer  ‘Mokum, de biografie van Joods Amsterdam’ - tentoonstell

(01:39) Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, is het lettertype Calibri te divers en onprofessioneel, het ministerie stopt met het gebruik ervan. Wat vindt de ontwerper van Calibri daarvan? We vragen het aan hemzelf: letterontwerper Lucas de Groot.   (09:07) De column van Nelleke Noordervliet.   (12:20) 250 jaar geleden werd schrijfster Jane Austen geboren. Ze is bekend van haar realistische romans over de Engelse landadel in de 18e en 19e eeuw, zoals ’Pride and Prejudice’, ’Sense and Sensibility’ en ’Emma’. Te gast zijn hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer Xandra Schutte, theatermaker Florian Myjer, en Monique Christiaan, president van de Jane Austen Society in Nederland. (52:24) Fresco Sam-Sin recenseert twee boeken en een website:    ‘Suriname in Beeld’ - Carl Haarnack, Eveline Sint Nicolaas en Garrelt Verhoeven  ‘In de ban van de jaarring’ - Valerie Trouet (vert. Fred Hendriks en Nicole Seegers)  De website fivebooks.com (https://podcast.npo.nl/admin/feed/93/feeditem

(00:01:18) Deze week maakte de Europese Commissie bekend dat de EU gaat stoppen met het importeren van Russisch gas. Decennialang, hield het de Europese huizen warm en de industrie draaiende. Slavist en journalist Wendelmoet Boersema vertelt.  (00:13:57) Deze week draait de nieuwe documentaire ‘Two Plus Two Is Five’ over het gedachtegoed van George Orwell in de bioscopen. Zijn waarschuwingen over het gevaar van autoritair denken, machtsmisbruik en de kwetsbaarheid van democratie klinken nog altijd ongemakkelijk herkenbaar. Journalist en filosoof Thomas Heij keek de film voor ons.  (00:29:02) De column van Abdelkader Benali.  (00:32:32) Neanderthalers deden aan kannibalisme. Door nieuw DNA-onderzoek weten we nu dat de slachtoffers vrouwen en kinderen waren. Archeoloog Gerrit Dusseldorp is te gast.  (00:39:35) Wim Berkelaar recenseert twee boeken en een museum:  - Het verdwijnen van de waarheid - Aart Aarsbergen  - Wilhelmina Drucker: een vrouw in de oppositie - Marianne Braun  - Nederlands Mijnmuseum in He

(01:32) In het Europees Parlement blijkt samenwerken met radicaal-rechts niet langer een taboe. Daarmee komt een politiek principe onder druk te staan dat in delen van Europa decennialang vanzelfsprekend was: het zogenaamde cordon sanitaire. Journalist Tom Naegels is te gast  (12:42) In de nieuwe documentaireserie ‘Iemand moet het doen’ zien we 50 jaar aan Nederlandse hiphopgeschiedenis. Te gast zijn Ivan Barbosa, die samen met Sacha Vermeulen de serie regisseerde, en hiphoppionier en breakdancer Jeffrey Roberts.  (36:30) De column van Sana Valiulina.  (40:30) Fresco Sam-Sin recenseert twee boeken en een tentoonstelling:  * Ik en Rome. Alle brieven van Cicero - Vertaald door Jan Bloemendal, Daan den Hengst, Vincent Hunink, Jip Lemmens, John Nagelkerken, Ramon Selles en Rogier van der Wal, onder redactie van Piet Gerbrandy en Daan den Hengst * De kunst van het oorlogvoeren - Sunzi (vert. Mark Leenhouts) * Made in China - Tentoonstelling in het Wereldmuseum Amsterdam  (55:15) In de nieuwe film Nuremberg vol

(01:43) Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. We praten erover met Politicoloog en historicus Carl Haarnack, oud-directeur van het Bijlmerparktheater Ernestine Comvalius en Mercedes de Miranda.     (14:45) De column van John Jansen van Galen.  (31:15) Vaticaanse teruggave: gift of roofkunst? Te gast is roofkunstexpert Jos van Beurden. (41:36) Bart Funnekotter recenseert twee boeken en documentaire:  Zij die gaan sterven - Harry Sidebottom (vert. Maaike Post)  Abd - Justin Marazzi (vert. Brenda Mudde en Maarten van der Werf)  Hitler's DNA. Blueprint of a dictator - Documentaire van Channel 4  (53:08) De Canon van Nederland verdwijnt uit het Openluchtmuseum. Museumdirecteur Amito Haarhuis vertelt meer.  (01:03:31) OVT Doc: De Amerikaantjes. In 1945 worden in Limburg de eerste bevrijdingskinderen geboren. Een deel van hen is duidelijk herkenbaar als ‘Amerikaantjes’ – hun biologische vaders zijn Afro-Amerikaanse soldaten. In het witte katholieke Limburg zijn zij de eerste

(01:44) Het loswikkelen van Toetanchamon  (10:48) Een 18-jarige straatmuzikante uit Sint-Petersburg, Diana Loginova, werd deze week voor de derde keer opgepakt. Haar misdaad? Het zingen van nummers van Kremlin-kritische artiesten. Maar het is vooral één nummer dat de Russische autoriteiten niet kunnen verdragen: Swan Lake Cooperative van rapper Noize MC. De verwijzing naar Tsjaikovski’s Zwanenmeer ligt namelijk beladen. In de Sovjettijd stond dit stuk symbool voor politieke verandering. Waarom wekt dit stuk, ruim een eeuw na Tsjaikovski’s dood, angst op in het Kremlin? Rusland-kenner Sjeng Scheijen is te gast en legt het uit.  (23:38) De column van Micha Wertheim.  (27:58) Duitsland en de militaire dienst.  (39:40) Tweede Wereldoorlog-vluchtelingen in het Caribisch gebied weer achter prikkeldraad.  (53:10) Vrouwen in de sumo-ring  (1:01:33) Sanne Frequin tipt twee tentoonstellingen en een historisch boek:  * Bourgondiërs in Limburg - Tentoonstelling Limburgs Museum * Al het moois in de wereld - Patrick

(01:47)Al meer dan dertig jaar praten politici over klimaatverandering. De eerste keer was in 1989 in Noordwijk. Er was hoop dat er daar bindende afspraken konden worden gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot. Voormalig milieuminister Ed Nijpels vertelt over toen en de lessen die we daaruit kunnen trekken. (12:55) Frank Westerman vertelt over zijn nieuwe boek Hotel De Wereld.  (29:30) In 'Een notabel kookboekje uit 1514' hertaalt diëtist en Neerlandicus Marleen Willebrands het kookboek 'Een notabel boecxken van cokeryen' uit 1514 en heeft ze ook een dertigtal recepten omgeschreven naar de moderne keuken. Hoe smaakte 1514 en was de Nederlandse keuken toen ook al saai en smakeloos?  (39:02) Nadia Bouras tipt drie historische IDFA-films:  Cover-Up - Laura Poitras en Mark Obenhaus  How to Build a Library -  Maia Lekow en Christopher King Mohammed & Paul - Nordin Lasfar (55:32) De column van Abdelkader Benali.  (58:37) In het najaar van 2016 begon een massaal protest in het Standing Rock-reservaat

(00:00:58) D66 heeft de verkiezingen gewonnen en gaat de verkenner leveren. In Den Haag wordt nu met een vertrouwd ritueel gezocht naar een nieuw kabinet. Parlementair historicus Alexander van Kessel en politiek verslaggever Floor Bremer zijn te gast om te vertellen wat we in ons huidige versplinterde politieke landschap kunnen leren van eerdere kabinetsformaties. (00:22:41) Oekraïne verzet zich met 50-jaar oude Yak-52 vliegtuigen en technieken die we kennen uit de Eerste Wereldoorlog tegen Russische drone aanvallen. Jaap Scholten, schrijver en medeoprichter van de stichting Protect Ukraine, helpt de Oekraïners aan die vliegtuigen.   (00:39:50) Deze week is de beurt aan Wim Berkelaar voor historische tips. Hij bespreekt twee historische boeken: De Jood Suss van Lion Feuchtwanger en Mannetje van de krant van Jan Blokker jr. en hij bespreekt de podcastreeks De Stilte van Sobibor.  (00:52:33) Gister was in Servië één van de grootste demonstraties van de afgelopen decennia. De boodschap van de Serviërs is duid

(02:12) In aanloop naar de verkiezingen zijn er eindeloos veel debatten, televisiespotjes en interviews met lijsttrekkers. Maar wie in de jaren ’50, ’60 en ’70 in campagnetijd televisie keek, zag iets heel anders. Hoe is televisie in campagnetijd veranderd en wat zegt dat over hoe politici én omroepen naar de burger kijken en keken? We vragen het aan politiek historicus Solange Ploeg.    (18:58) In Venezuela wordt gevreesd voor een Amerikaanse inval – maar komt die er ook? En betekent dit dat we teruggaan naar de ‘Monroe-doctrine’, de tijd waarin de Verenigde Staten zich naar believen mengden in Zuid-Amerika? Patricio Silva, emeritus-hoogleraar geschiedenis van Latijns Amerika, vertelt.    (30:36) Zangeres Roufaida speelt het nummer ‘Ken Ness’ van haar debuutalbum Coming Up For Air.    (35:28) In de nieuwe tentoonstelling ‘Thuis in de 17de eeuw’ in het Rijksmuseum wandel je van zonsopkomst tot zonsondergang door het dagelijks leven van toen. Theatermaker en vormgever Steef de Jong ontwierp het decor: vitrines

(01:55) Als iemand Nationaal Park Dwingelderveld kent dan is het herder Johan Coeling. Al 38 jaar leidt hij een kudde Drentse heideschapen door het gebied. We spreken hem en zijn schapen in schaapskooi Achter ‘t Zaand van Natuurmonumenten.  (05:45) De Amerikaanse president Donald Trump herhaalde afgelopen week dat hij de ‘Insurrection Act’ uit 1807 nieuw leven wil inblazen. Die wet geeft de president tijdens een noodtoestand de mogelijkheid om het leger binnenlands in te zetten. Wat is de consequentie daarvan? Te gast is Amerikanist Hanne Nijtmans.  (17:57) De ‘Oerprovincie’, zo profileert Drenthe zich, want in de provincie voel je de “kracht van oer” tussen de bomen, grafheuvels en megalieten. Maar klopt dat beeld wel, en hoe is Drenthe op deze manier bekend komen te staan? Landschapshistoricus en ‘mister Drenthe’ Theo Spek is te gast.  (28:50) Deze week is de column van John Jansen van Galen.  (33:47) Op 29 oktober zijn de verkiezingen. In de ‘Politieke Tijdmachine’ vragen we iedere week aan een andere